Prognozy PMR oparte na zmapowanych inwestycjach największych dostawców, jak również zapowiedziach i planach nowych graczy, wskazują na przekroczenie granicy 500 MW mocy polskich centrów danych w 2030 r. Rozwój chmury publicznej, jak również dynamiczny postęp technologiczny, zwłaszcza w obszarze sztucznej inteligencji, sugeruje zwiększone zapotrzebowanie na serwery i moc obliczeniową. To przekłada się na potencjał rozwoju rodzimego rynku centrów danych.
Najnowsze prognozy PMR pokazują, że realizacja planów największych dostawców data center w Polsce może spowodować maksymalny przyrost mocy komercyjnych serwerowni o ponad 400 MW z ok. 120 MW w roku 2022. Należy podkreślić, że jest to scenariusz optymistyczny, który nie uwzględnia typowego dla rynku etapowania realizacji inwestycji. Perspektywa 7 lat wydaje się realna, chociaż prawdopodobieństwo realizacji planów każdego z graczy na rynku jest różne i wymaga indywidualnego rozpatrzenia.
Nadal spodziewany jest sukcesywny wzrost zapotrzebowania na usługi kolokacji w kraju oraz pojawienie się na rynku nowych odbiorców zagranicznych. Rynek będzie się coraz bardziej dzielił na dwie części: hurtową i detaliczną. Wzrośnie także wielkość rynku w rozumieniu podaży mocy i przestrzeni w centrach danych o charakterze hiperskalowym.
W praktyce duże projekty inwestycyjne już teraz oznaczają sprzedaż w modelu hurtowym i zakontraktowanie klientów jeszcze przed zakończeniem procesu budowlanego. Postępująca koncentracja kapitału w Polsce i nowi inwestorzy to nadrzędny czynnik rozwoju rynku w kolejnych latach, który znacząco zwiększy poziom przychodów z usług data center. Trudno zakładać, że realizowane i planowane przez dużych inwestorów projekty nie są obliczone na wygenerowanie odpowiedniego zwrotu z zaangażowanego kapitału w rozsądnym czasie.
Na liście dostawców usług data center działających w Polsce i ukierunkowanych na rynek hurtowy znajduje się m.in. francuska grupa Data4, która w 2023 roku uruchomiła swoje pierwsze centrum danych w Polsce, a także operatorzy znani dotychczas głównie z obsługi rynku detalicznego, tacy jak Atman czy Equinix Poland.
Ogromne znaczenie dla rynku data center mają tzw. hiperskalerzy, czyli odbiorcy hurtowi tacy jak Google, Amazon, Microsoft, Apple czy Meta. Google posiada region chmurowy w Polsce od 2021 roku i korzysta z infrastruktury przygotowanej specjalnie na swoje potrzeby przez lokalnych dostawców. Microsoft uruchomił natomiast region oficjalnie w II kwartale 2023 r., opierając go na trzech autonomicznych centrach danych, z czego dwa zostały wybudowane i są obsługiwane przez zewnętrznego partnera wyłącznie na potrzeby Microsoftu.
Dominacja Warszawy
Warszawa odpowiada za ponad 60% całkowitej komercyjnej powierzchni serwerowej w Polsce. Blisko 10% powierzchni netto przypada na Kraków, a 8% na Poznań. Poznań utrzymuje silną pozycję wśród lokalizacji alternatywnych wobec Warszawy, przede wszystkim dzięki działalności Beyond.pl. Na liście lokalizacji przesunął się także Gdańsk, który zyskał nowy obiekt komercyjny w ubiegłym roku za sprawą 3S Data Center (Grupa Play).
Planowane inwestycje wskazują, że udział Warszawy w rynku będzie nadal rósł. Stolica generuje największy popyt na usługi data center, w tym kolokację, ale jest też rynkiem najbardziej konkurencyjnym i wymagającym. Ośrodki w innych lokalizacjach również pełnią istotną rolę, choć skala realizowanych tam inwestycji jest mniejsza. W kontekście wojny w Ukrainie coraz większego znaczenia nabiera georedundancja, zapewniająca dostęp do alternatywnego centrum danych, znacznie oddalonego od podstawowej serwerowni. Jest to trend wyraźnie wymuszony sytuacją geopolityczną.
Wyniki analizy lokalizacji 40 największych komercyjnych centrów przetwarzania danych potwierdzają dominację Warszawy, która na początku 2023 roku zajmowała 25 z 40 miejsc na liście wiodących obiektów CPD w Polsce.
Rosną wydatki firm na usługi data center
Z badań PMR wynika, że dwie trzecie przedsiębiorstw zwiększyło wydatki na usługi data center w 2022 roku w porównaniu do 2021 r., a w 2023 roku odsetek ten jeszcze wzrósł. Jedynie 4% firm planowało ograniczenie wydatków w porównaniu do 2022 r. Przewidywana skala wzrostu wydatków różni się w zależności od wielkości przedsiębiorstwa, jednak aż 70% firm planowało dalsze zwiększanie nakładów, z czego 24% zakładało wzrost przekraczający 10%.
Zrównoważony rozwój
Dostawcy usług data center w Polsce są coraz bardziej świadomi konieczności przechodzenia na zieloną energię, zarówno ze względów środowiskowych, jak i wizerunkowych oraz regulacyjnych. Najczęściej decydują się na zakup energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych, takich jak farmy fotowoltaiczne i elektrownie wiatrowe. Coraz częściej informują klientów, że wykorzystywana energia pochodzi z OZE, co potwierdzane jest odpowiednimi certyfikatami i gwarancjami pochodzenia.
Atman od 1 stycznia 2023 r. deklaruje korzystanie wyłącznie z zielonej energii do zasilania swoich obiektów. W największym kampusie firmy w Warszawie woda wykorzystywana do chłodzenia krąży w obiegu zamkniętym, co stanowi standard wśród największych dostawców.
Beyond.pl również korzysta w 100% z energii pochodzącej ze źródeł odnawialnych. Ciepło odzyskane z serwerowni wykorzystywane jest do ogrzewania pomieszczeń biurowych, a chłodzenie realizowane jest z użyciem technologii adiabatycznej.
Równie systemowo do kwestii zrównoważonego rozwoju podchodzi Equinix, który korzysta wyłącznie z zielonej energii i realizuje liczne inicjatywy środowiskowe. Podobne podejście prezentuje Data4, które uwzględnia zasady zrównoważonego rozwoju już na etapie projektowania, poprzez analizę cyklu życia, wykorzystanie niskoemisyjnego betonu, systemy odzysku ciepła oraz innowacyjne techniki chłodzenia.
Polska liderem krajów regionu
W 2023 roku PMR przeprowadziło analizę rynku centrów danych w Czechach, Chorwacji, Grecji, Rumunii, Słowacji i na Węgrzech. Według danych PMR Polska posiada największy rynek centrów danych w regionie, zarówno pod względem podaży mocy, jak i wartości. Prognozowany wzrost rynku w latach 2023-2028 jest również najwyższy wśród analizowanych krajów, co umacnia pozycję Polski jako kolokacyjnego hubu i kluczowej lokalizacji przetwarzania danych w Europie Środkowo-Wschodniej.
Większość dużych graczy realizuje obecnie nowe inwestycje lub posiada plany ich realizacji. W IV kwartale 2023 r. Atman rozpoczął nową inwestycję o wartości ponad 300 mln euro, której celem jest udostępnienie docelowo 43 MW mocy IT. Jeszcze większy kapitał na inwestycje w Polsce pozyskała Data4, informując o finansowaniu na poziomie 2,2 mld euro, z czego 500 mln euro przeznaczono wyłącznie na rynek polski.
Duże projekty inwestycyjne już dziś realizowane są w modelu hurtowym, często z zakontraktowanymi klientami jeszcze przed rozpoczęciem budowy. Koncentracja kapitału oraz napływ nowych inwestorów pozostają kluczowymi czynnikami wzrostu rynku. Dodatkowo ekspansja rozwiązań opartych na sztucznej inteligencji znacząco zwiększy przychody sektora data center. AI wymaga znacznych zasobów obliczeniowych, lecz jest mniej zależna od lokalizacji, co stwarza potencjał rozwoju hiperskalowych centrów danych również poza Warszawą.
W materiale wykorzystano dane z raportu PMR:
„Rynek centrów danych w Polsce 2023. Analiza rynku i prognozy rozwoju na lata 2023–2028. Wpływ inflacji i wojny w Ukrainie”.